CEN Library -
Mr duncan,

អេ​បូ​ឡា​៖​ហេតុអ្វី​បានជា​ការផ្ទុះ​ជម្ងឺ​នេះ​គួរអោយ​ខ្លាចរអា​ម្ល៉េះ​?

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​ផលប៉ះពាល់​ដ៏​អន្តរាយ​នៃ​ការផ្ទុះ​ជម្ងឺ​អេ​បូ​ឡា​បាន​បង្ហាញឡើង​កាលពី​យប់​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​៨​តុលា នៅពេល​មនុស្ស​ទី​១ ​ដែល​ត្រូវបាន​គេ​រក​​ឃើញថា​កើត​ជម្ងឺ​នេះ​នៅក្រៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច​បាន​ស្លាប់​នៅ​មន្ទីរពេទ្យក្រុង​ដា​ឡាស សហរដ្ឋអាមេរិក​។​

Alexander von humbolt

មហាសមុទ្រ និង​អាកាសធាតុ​សកលលោក​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​ចរន្តទឹក​នៃ​មហាសាគរ​អា​ត្ល​ង់​ទិច គឺជា​ខ្សែទឹក​ដែលមាន​សារៈសំខាន់ បំផុត​សំរាប់​ពិភពលោក​យើង​។ វា​ដើរតួនាទី​ជា​ម៉ាស៊ីនកំដៅ​ដ៏​សំខាន់​មួយ ដែល​បាន​កាន់កាប់​ថាមពល​កំដៅ​មួយផ្នែកធំ​សម្រាប់​អាកាសធាតុ​ទ្វីបអឺរ៉ុប​។

Willem einthoven

​ប្រវត្តិ​នៃ​ម៉ាស៊ីន​វាស់​ចង្វាក់បេះដូង (ECG)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​លោក អែន​តូ​វែ​ន (Einthoven) បានកើត​នៅក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦០​។ ឪពុក​របស់លោក​ជា​វេជ្ជបណ្ឌិត​ម្នាក់ និង​បានធ្វើ​មរណៈកាល តាំងពី​លោក អែន​តូ​វែ​ន នៅ​ក្មេង​ម្ល៉េះ​។ នៅពេលនោះ​ម្តាយ​របស់លោក​ព្រម ទាំង​កូនៗ បាននាំគ្នា​ផ្លាស់​ទៅ​រស់នៅក្នុង​ប្រទេស​ហូ​ឡង់ (Netherland) នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៨៧០​។

Hwang-2a

អត្ថិភាព​នៃ​កោសិកា​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

កោសិកា គឺជា​ឯក​ត្តា​នៃ​កាយវិភាគវិទ្យា​។ កោសិការ​រាប់លាន​បាន​បង្កើតជា​រុក្ខជាតិ និង​សត្វ​ជាច្រើន​ប្រភេទ​។ គេ​អាច​សិក្សា​ពីមុខ​ងារ​ផ្សេងៗ​នៃ​សរីរាង្គ​បាន ដោយ​ធ្វើការ​សិក្សា​ទៅលើ កោសិកា​នីមួយៗ​របស់​វា​។

First-microscope

​មីក្រូ​ស្កុប របស់ វ៉ាន លី​វ៉ាន​ហ៊ូ​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​វា​ស្រដៀង​គ្នា​ដែរ ដែល​លោក​ហ្កា​លី​លេ​បាន​ប្រើប្រាស់​តេ​លេ​ស្កុប​របស់គាត់ បង្ហាញ មនុស្សលោក​ឲ្យ​មើលឃើញ​សកល​កាន់តែ​ទូលាយ​ជាង​មុន​នោះ លោក អង់​តូន វ៉ាន លី​វ៉ាន​ហូ​ម (Anton van Leeuwenhoek) បាន​ប្រើប្រាស់​មីក្រូ​ស្កុប​របស់គាត់ បង្ហាញ​ពិភពលោក​ឲ្យ​ស្គា​ល់ពី ពិភពថ្មី​នៃ​មីក្រូ​ស្កុប ដែល​ពីមុន​មនុស្ស​មិនអាច​មើលឃើញ​បាន និង​គ្មាន​ន​ណា​ម្នាក់​ធ្លាប់​គិត ដល់​ពិភពលោក​មួយទៀត​ដែល​ភ្នែក​ទទេ​មើលមិនឃើញ​ឡើយ​។

Images

ការធ្វើរស្មីសំយោគ

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​រស្មី​សំយោគ

​    ​គឺជា​ដំណើរការ​មួយ​ដែល​បានធ្វើ​ឲ្យ​រុក្ខជាតិ​បាន​ដុះ​លូតលាស់​ពាសពេញ​ពិភព​ផែនដី​បាន​ដូច​សព្វថ្ងៃ​។ ហើយ​វា​ក៏​ជា​ដំណើរការ​នៃ​ការផលិត​អ៊ុក​ហ្ស៊ី​សែន​ដែលមាន​នៅក្នុង​បរិយាកាស​ផែនដី​សម្រាប់ ឲ្យ​មនុស្ស​និង​សត្វ​ដកដង្ហើម​និងរ​ស់បាន​។

Law

ច្បាប់​ប៊​យល៍​(Boyle’s Law)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​សញ្ញាណ​នៃ​របកគំហើញ​របស់លោក រ៉ូបឺត ប៊​យល៍ (Robert Boyle) បង្កប់​នូវ​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​សម្រាប់​ការសិក្សា​អំពី​បរិមាណ និង​ការវិភាគ​គីមីវិទ្យា​នៃ​ឧស្ម័ន​ទាំងឡាយ​។ វា​ជា​រូបមន្ត បរិមាណ​ដំបូង​ដែល​បកស្រាយ​នូវ​លក្ខណៈសម្បត្តិ​របស់​ឧស្ម័ន​។

កាឡាក់ស៊ី

​កាឡាក់ស៊ី​(Galaxy)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​របកគំហើញ​ដែលថា តារា​ត្រូវ​ភ្ជាប់​នៅក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​(​ហ្វូង​ផ្កាយ​)​មួយ​នោះ គឺជា កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ដំបូង នៃ​ការបកស្រាយ​ពី​ទ្រង់ទ្រាយ​ជាក់ស្តែង​នៃ​សកលលោក និង​របាយ​នៃ​ហ្វូង​ផ្កាយ​ដែល​នៅ​ក្នុងនោះ​។

Nicolas steno

ផូស៊ីល (Fossils)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​វិធី​តែមួយគត់ ដែល​មនុស្ស​យើង​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​សិក្សា​ពី​អតីតកាល​បូរាណ គឺ​ការ សិក្សា​ទៅលើ​សារធាតុ​ផូស៊ីល​ដែល​បន្សល់ទុក​នៅក្នុង​ឆ្អឹង និង​កាកសំណល់​នៃ​រុក្ខជាតិ​ឬ​សត្វ ដែល​បាន​ផុត​ពូជ​អស់​តាំងពី​យូរយារ​មក​។

១៤ ធ្នូរ ១៥៤៦

​ចលនា​ភព​(Planetary Motion)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​លោក​ខូ​ភើ​នី​ខើ​ស (Copernicus) បាន​ពន្យល់​និង​កែតម្រូវ​ទ្រឹស្តី​អំពី​ប្រព័ន្ធ​សូ​រិ​យ​គតិ ដោយ​គាត់​បាន​រកឃើញថា ព្រះអាទិត្យ​គឺជា​ចំណុចកណ្តាល​នៃ​លំហ មិនមែន​ភពផែនដី​ឡើយ​។​

ភពសៅរិ៍

ចម្ងាយ​ទៅកាន់​ព្រះអាទិត្យ​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

    ​ការយល់ដឹង​របស់​ម​នុស្ស​អំពី​សកល ពឹង​ផ្អែកលើ​មូលដ្ឋាន​ពីរ​ធំៗ​។ ទីមួយ​គឺ​សមត្ថភាព របស់​យើង​ក្នុងការ​វាស់​ចម្ងាយ​ទៅកាន់​ផ្កាយ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ឆ្ងាយៗ និង​សមត្ថភាព​មនុស្ស​ក្នុង ការ​វាស់​ពីស​មាស​ធាតុគីមី​នៅក្នុង​តារា​នីមួយៗ​។

Un11titled

ប្រព​ន្ធ័​ស​សៃ​ឈាម​មនុស្ស​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

    ​ប្រព័ន្ធ​ស​សៃ​ឈាម តំណាង​ឲ្យ​និយមន័យ​ពិត​នៃ​ជីវិត ព្រោះថា​គ្មាន​ប្រព័ន្ធ​សរីរាង្គ​ណា ដែលមាន​សារៈសំខាន់​ជាង​ប្រព័ន្ធ​ស​សៃ​ឈាម​មនុស្ស​ឡើយ​។

Untitleda

សំពាធបរិយាកាស

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

    ​ខ្យល់​មាន​ទម្ងន់ គឺជា​សញ្ញាណ​ដែល​ពិតប្រាកដ​និង​សាមញ្ញ​មួយ​សម្រាប់​មនុស្ស​បច្ចុប្បន្ន​។ បរិយាកាស សង្កត់​មកលើ​យើង​រាល់គ្នា​ដោយ​ទម្ងន់​ជាក់លាក់​មួយ ប៉ុន្តែ​យើង​មិនមាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​កម្លាំង​សង្កត់​ឡើយ ដោយសារ​យើង​បានរស់នៅ​ជាមួយ​កម្លាំង​សង្កត់​នោះ​តាំងពី​ពេល​កើតមក​ទៅហើយ​។

Patent-tug

ប័ណ្ណ​ប៉ាតង់​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

ប​ណ្ណ័​ប៉ាតង់ ត្រូវបាន​គេ​បង្កើតឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ការពារ​នូវ សមិទ្ធិផល​ដែល​កើត ចេញពី​ការឆ្នៃប្រឌិត​ខ្ពស់ ប៉ុន្តែ​ទន្ទឹមនឹង​គ្នា​នោះដែរ ការ​បង្កើតជា​ប្រព័ន្ធ​នៃ​ច្បាប់​ប៉ាតង់​នោះ ក៏​ជា​ផ្នែក មួយ​នៃ​ការឆ្នៃប្រឌិត​កម្រិត​ខ្ពស់​ផងដែរ​។

Images

ច្បាប់​ទម្លាក់​អង្គធាតុ​(The law of falling object)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​ច្បាប់​ទម្លាក់​អង្គធាតុ​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា​របកគំហើញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​អស្ចារ្យ​មួយ ក្នុងចំណោម​របកគំហើញ​វិ​ទ្យ​សាស្ត្រ​អស្ចារ្យ​ទាំង​១០០ ដោយសារ​វា​បាន​ផ្លាស់​ប្តួ​រ​ទស្សនៈ​ខុស ឆ្គង​ដែល​អ្នកប្រាជ្ញ​ជំនាន់​មុន​តែងតែ​យល់​ច្រ​លំ​តាម​ទ្រឹស្តី​របស់​អា​រី​ស្តូ​ត និង​ផ្តូ​លេ​មី ទាក់ទង​នឹង ទំនាញផែនដី​។​

Slide3

វិធីសាស្ត្រ​វិទ្យាសាស្ត្រ​(Scientific Method)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​    ​បើតាម​រឿងតំណាល​មក​ថា នៅក្នុង​ថ្ងៃ​មួយនា​ឆ្នាំ ១៦១២ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ជនជាតិ​អ៊ីតាលី លោក ហ្កា​លី​លេ បាន​ឡើងទៅ​ខាងលើ​អគារ​ប៉ម​មួយ​នៃ​ទីក្រុង​ពីសា និង​បាន​ទម្លាក់​ដុំ​ទម្ងន់​ពីរ​ចុះមក​ក្រោម ហើយ​គាត់​បាន​បង្ហាញថា ទោះបីជា​នៅមាន​ទម្ងន់​ខុសគ្នា​ច្រើនក្តី ក៏​ដុំ​ទាំងពីរ នៅតែ​ធ្លា​ក់មក​ប៉ះ​នឹង​ផ្ទៃដី​នៅក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា​។

Human anatomy

កាយវិភាគវិទ្យា​មនុស្ស​(Human Anatomy)

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​ឯកសារយោង​នានា​ទាក់ទង​នឹង​កាយវិភាគវិទ្យា​ដែល​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ដោយ​គ្រូពេទ្យ​នៅ​កំឡុង​ឆ្នាំ​១៥០០ សុទ្ធសឹង​ពឹងផ្អែក​លើ​ការសិក្សា​ពី​សរីរៈ​របស់​សត្វ​និង​រឿងព្រេង​ប៉ុណ្ណោះ​។

Hans lippershey

​មីក្រូ​ទស្សន៍ (Microscope)៖​ជួយ​មនុស្ស​ឲ្យ​ទម្លាយ​អាថ៌កំបាំង​ពិភព​នៃ​ភាវៈ​តូចៗ

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

    ​ជាច្រើន​សតវត្សរ៍​មក​ហើយ​មនុស្ស​អាច​មើលឃើញ​វត្ថុ​តូចៗ​តាមរយៈ​ការប្រើ​កញ្ចក់​កែវ​។

​    ​តាម​ការកត់ត្រា​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា ជនជាតិ​រ៉ូ​ម៉ាំង​ជំនាន់​មុន​ចេះ​ប្រើ​កែវពង្រីក​សម្រាប់​អាន​អក្សរ​តូចៗ និង​អក្សរ​ដែល​សរសេរ​មិន​ច្បាស់​។

១

រដ្ឋប្រហារ​នៅ​ថៃ​១១​ផ្សេងទៀត ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៣២

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២០ ឧសភា ២០១៤ យោធា​ថៃ​បានប្រកាសថា ប្រទេស​បានដាក់​ឲ្យ​ស្ថិតក្រោម​ច្បាប់អាជ្ញាសឹក ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវបាន​គេ​រាយការណ៍​ថា មិនបាន​ត្រូវ​យា​ធា​ជូនដំណឹង​ជាមុន​ទេ អំពី​ចំណាត់ការ​នេះ​។ កងទ័ព​ប្រដាប់អាវុធ​បាន​ចូល​ស្ថានីយទូរទស្សន៍​ឯកជន នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ហើយ​បាន​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ការិយាល័យ​កណ្តាល​ប៉ូលិស​ជាតិ​។​

Stem_cell_research_diagram

កោសិកា​ដើម (Stem Cell)​កោសិកា​ដ៏​អស្ចារ្យ ដែល​អាច​ព្យាបាល​ជម្ងឺ​បាន​

CENរឿងរ៉ាវនានា / Today's Featured Article

​សត្វ​កាំប្រមា​សមុទ្រ គឺជា​សត្វ​សមុទ្ទ​ម្យ៉ាង​ដែលមាន​បន្លា​ជុំវិញ បានក្លាយ​ទៅជា​សត្វ ដែល​គេ​ចូលចិត្ត​ប្រើ​នៅក្នុង​មន្ទីរពិសោធន៍ ពីព្រោះថា​សត្វ​សមុទ្ទ​ប្រភេទ​នោះ​អាច​ពង​បាន​ដល់ ទៅ​រាប់សែន ហើយ​អំប្រ៊ីយ៉ុង​វា​អាច​វិវត្តន៍​បាន​យ៉ាង​លឿន​។